Bericht van een thuisblijver

Zwagers, nog een paar nachtjes slapen en dan zijn ze er weer. Dus gauw aan de slag om de sporen van het single-leventje uit te wissen. Even wapperen met de stofdoek en de stofzuiger er doorheen jagen, dan kunnen de dames weer vorstelijk ontvangen worden. Gelukkig is Indonesië ook geen toonbeeld van hygiëne, dus ze zijn wel wat gewend en kakkerlakken heb ik hier thuis nog niet ontdekt.
Ik weet niet hoe het jullie vergaan is, maar ook voor ons waren de afgelopen weken best avontuurlijk. We weten nu weer hoe het is als je gewoon helemaal zelf bepaalt wanneer en of je gaat eten, wanneer je opstaat of naar bed gaat, of je de vaat vandaag doet of volgende week en ga zo maar door. Een poosje alleen zijn heeft zo z’n prettige kanten.


Maar nu, bijna vier weken alleen, word ik toch wat onrustig en verlang ik naar de terugkeer van de Indonesiëgangers, heelhuids en in goede gezondheid. Dat ze het uitstekend naar hun zin hebben gehad, hebben we kunnen lezen en zien.
Zussen en Isabelle, hartstikke bedankt dat jullie de blog zo goed en consequent hebben bijgehouden. Hebben we thuis toch een beetje mee kunnen genieten.
Ook namens Ludo, Jaap en Hans: Goede vlucht en welkom thuis!

zaterdag t/m maandag

Beste bloglezers,

Wij hebben enige problemen met toegang tot internet. Daarom krijgen jullie hierbij een update van onze belevenissen van de laatste drie dagen.
Na dit bericht zenden wij vermoedelijk geen bericht meer, maar ik zal onze avonturen er nog op zetten als wij thuis zijn. Wij hebben nog 1 volle dag om hier te genieten in Indonesië, en woensdag nog een deel van de dag.
Donderdagochtend om 7.00 uur zijn wij terug in Nederland, na een supermooie tocht over Java en Bali. Tot dan, liefs van ons allemaal!


maandag 23 mei
Gelukkig kon Jacqueline weer lopen, wel nog met de spalk om haar teen. Ons volgende avontuur was in het Bali Bird park. Dat was nog niet open toen wij daar aankwamen, dus zijn wij eerst naar een plaatselijke zilversmid gegaan. Weer een uitleg van het bewerkingsproces en een tipje van de sluier over het verschil tussen Yogya zilver en de manier waarop Balinezen hun versieringen aanbrengen. Net als in Yogya hebben zij heel weinig gereedschap, alles erg oud, maar de man die wij bez0chten maakt niettemin hele mooie dingen. Het ambacht wordt van vader op zoon doorgegeven, hij was ook alweer de zoveelste generatie zilversmid.
Vervolgens terug naar het vogelpark, dat is echt helemaal te gek! Wij hebben met allerlei sooren beesten in onze armen en op ons hoofd gestaan. Heel erg leuk om die dieren echt te voelen en van heel dichtbij te bekijken. Jacqueline dacht op een gegeven moment aan zwemmen met de dolfijnen en dook het water in bij de leguanen en andere reptielen. Het bleek niet helemaal vrijwillig, zij wilde gewoon een mooie foto maken van een leguaan die heerlijk lag te zonnen. Zij was wel bang dat er ook slangen in het water zouden zijn en zij kon er niet heel snel uitkomen. Maar zij is door geen enkel beest gebeten dus zij kon onbeschadigd maar wel drijfnat (zij was helemaal kopje onder gegaan) richting uitgang lopen. Inge had haar rode pareo om een of andere reden (vooruitziende blik?) in haar tas zitten, zodat Jacqueline nog een klein beetje ´gekleed´ het park kon verlaten. Gelukkig had zij zich geen pijn gedaan, haar horloge loopt nog en mogelijk is het fototoestel ook voldoende droog gebleven. Echt, wij beleven het ene avontuur na het andere. Nog even de zee in bij ons hotel, straks eten en dan is er alweer een mooie dag voorbij.




zondag 22 mei
In de boom precies voor ons balkon zitten allerlei soorten vogeltjes, die soms op de balkonrand komen zitten om met ons te praten.
Na ons heel uitgebreide ontbijt, naast de vijver waarin onder meer varanen zwemmen, gingen Jacqueline en Inge winkelen, de andere drie zijn meteen richting zee gegaan. Het stormde een beetje, waardoor er heerlijk hoge golven waren. Het was wel erg moeilijk om tegen de stroming in te zwemmen. Als je even niet oplette was je zo een heel eind verder beland.
Inge kwam later het strand op zwieren met een leuke rode pareo. Jaqueline had haar teen heel hard gestoten en was een beetje zielig. Verpleegster Rose en ik hebben deskundig vastgesteld dat de teen niet was gebroken. Met een afgebroken roerstaafje is de teen deskundig gespalkt, maar Jacqueline wilde liever verder in haar kamer blijven. Zij was wel heel trots op haar inkopen..
's Avonds naar het dichtsbijzijnde restaurantje gegaan, en eindelijk mijn boek uitgelezen.



zaterdag 21 mei
Alweer vroeg op om Ubud te verlaten. Eerst het Bali marine en safari park aan de zuid-oostkust en daarna door naar Sanur meer naarhet zuiden. Wij reden over een vrij nieuw aangelegde weg door allerlei dorpjes. Heel veel vrouwen waren in de kali's naast hun huis of langs de weg de was aan het doen. Kennelijk grote wasdag vandaag. Gewoon in de kleine waterstroompjes, boenen op de stenen zijkanten, ook her en der badende mensen langs de kant van de weg. Een eigen badkamer met mandibak is lang niet voor iedereen bereikbaar, om over een wasmachine maar te zwijgen. Een heel enkele keer zien wij een soort wasserette, maar daar heb ik er op Java en Bali nog maar 2 of 3 gezien. De dorpjes maakten wel een heel georganiseerde en vrij schone indruk, van de weg af gezien. Java lijkt veel primitiever en chaotischer.
In het park, dat een klein beetje tegenviel na de veel grotere Taman Safari in de buurt van Bogor, hebben wij ons toch weer goed vermaakt. Er was bijvoorbeeld een educatieve dierenshow, waar van alle kanten allerlei dieren het podium op kwamen rennen en buitelen, of aanvliegen, waar dan iets over werd verteld. Witte muizen/ratten, cavia's, hondjes, katten, apen, roofvogels, heel grappig gedaan en vrij natuurlijk. Wij zagen badende olifanten die op een gegeven moment het publiek nat 'trompetterden' - wij stonden toevallig aan de droge kant - en er was een olifanten-educatie-show. Daarin werd heel expressief getoond hoe de olifanten aanvankelijk heel veel bossen ter beschikking hadden, hoe op een gegeven moment mensen zich in hun territorium settelden en daar hun eigen eten gingen verbouwen en huizen neerzetten. De olifanten aten dat eten op, en liepen de huisjes omver. Daarna werd op hen gejaagd, en zij werden neergeschoten ook voor het ivoor van hun indrukwekkende slagtanden. Hoe meer mensen, hoe meer de olifanten in het nauw kwamden. Het eindigde ermee met dat een olifant een man die te water was geraakt eruit viste met zijn slurf. De verteller gaf mee dat er momenteel van alles aan wordt gedaan om mens en dier in harmonie en met respect voor elkaar te laten leven.
Wij gingen met een safari-busje door een stuk safaripark, en met een bootje door een stukje regenwoud, er was een aquarium kortom wij hebben ons daar een aantal uren heel prima vermaakt.
De reis naar Sanur verliep ook snel (weinig verkeer), en wij werden ontvangen met een gongslag waar ik enorm van schrok (ik stond er met mijn rug naar toe) en met bloemenkransen van frangipani= bloemen die heel erg lekker maar wel vrij sterk ruiken, en natuurlijk een heerlijk fris welkomstdrankje en gekoelde handdoekjes. Wij hebben een kamer op de derde verdieping, kijken schuin uit over de zee en hebben een boom met vele soorten vogeltjes erin pal voor ons balkon. Fantastisch! 's Avonds lekker gegeten in ons geliefde restaurantje 'Jegeg' dat mooi (meisje) betekent, met de overheerlijke 'beef rendang', daarna een wandeling langs de zee, paradijselijk allemaal. En voor ons doen erg lang in bed gelegen: tot wel 7 uur.

vrijdag 20 mei

Allebei de groepen hebben weer een enorm leuke dag gehad. Isabelle en ik hebben een (half-day: van 8.00 uur tot 16.00 uur) tocht gemaakt door rijstvelden, een stuk oerbos/jungle, door een kampung, door een koffie/cacao/vanille en kaneelplantage, en geluncht op de heuvels van de Gunung Batur die nu minder in de wolken lag dan gisteren.
Jacqueline, Inge en Rose zijn naar het Taro-park met olifanten gegaan. Jacqueline was al de hele reis aan het dromen om op een olifant te rijden, en nu kwam het er dan eindelijk van. Als een prinses hoog boven de beide andere zussen verheven schommelde zij een half uur door het park. Zo kon zij de bomen en de orchideeën die daarin groeien nog beter bekijken en fotograferen dan anders. Rose en Inge vermaakten zich intussen met het voeren van de baby-olifantjes die meer wegen dan alle zussen bij elkaar.
Na onze avonturen lekker bijkletsen in het zwembad, en daarna weer lekker eten.
's Avonds gingen de twee oudsten naar een vuurdans-show; de anderen waren nog niet klaar met eten en zijn lekker rustig in het hotel gebleven. Niettemin vonden de oudjes het vuurdansen een groot succes.
Morgen alweer naar onze laatste bestemming: Sanur in Zuid-Bali, maar via het Bali Marine park (Zuid-oost Bali) dat zeer de moeite waard schijnt te zijn. Wij zijn benieuwd!

donderdag 19 mei

Toch maar om half 6 wakker en om 6 uur opgestaan. De chauffeur kwam ons ook al om half 9 afhalen, maar toen zaten wij nog aan de fruitsalade, pannenkoekjes met fruit (bannaan, ananas) en een enorme kop thee. Wij hebben de reis met hem doorgesproken, maar hij heeft er moeite mee om de juiste weg te kiezen. Wij zijn eerst via Singaradja naar Kututambahan gegaan, waar ik de tempel van de mannelijke rijstgod wilde zien: de Pura Maduwe Karang. Op een van de reliefs staat de Nederlandse antropoloog en kunstenaar Nieuwenkamp (1874-1950) afgebeeld op zijn bloemenfiets. Hij heeft er mede voor gezorgd dat dit tempelcomplex gerstaureerd werd.
Een ander beeld dat ik mooi vind is die van een oud dametje. Ik heb tegenwoordig iets met oude dametjes, ik weet niet hoe dat komt. Daarna naar de Danau Batur, een enorm meer (de grootste ter wereld volgens de ANWB reisgids) dat is ontstaan in de kratermond van de gunung Batur, een grote vulkaan. Wij konden daar vorige keer op Bali niet naar toe vanwege erupties van een van de toppen van de kraterwand. Je zag nu de lavastromen ook nog op de hellingen liggen. De foto's zijn beter als ze groter zijn, daarom geen foto bijgevoegd. De chauffeur konde tempel van de vrouwelijke rijstgodin blijkbaar niet vinden, dus nu kennen wij het verschil nog steeds niet. Toen door naar Ubud, naar ons hotel Sawadewa. Ubud is een enorm toeristisch dorp geworden, met allemaal winkeltjes vol kleding en houtsnijwerk en andere dingen die een toerist zou willen kopen. Wij zijn maar snel het heilige apenbos ingegaan, waar enorme waringins staan (zie de foto met kleine Rose), tempels en waar natuurlijk ook heel veel apen zijn. Daarna lekker gegeten (zie foto) en met heerlijke knoflookwalmen om ons heen naar ons hotel terug gegaan. Morgen splitst de groep weer: Isabelle en ik gaan een trekking maken van een uur of 6 en de anderen gaan naar een olifantenpark. Wij zijn weer heel benieuwd wat de nieuwe dag ons gaat brengen. Deze dag was weer baik baik (heel goed) en bagus (mooi).

Aan alle hunkerende mannen: nu dus al twee toezeggingen om volgende keer mee te gaan naar Indonesië! Die Albert Heijn is wel heel aantrekkelijk voor Inge, Jaap, maar misschien is het nog aantrekkelijker als je 's avonds uit allerlei heerlijke gerechten te kiezen zonder dat je ze zelf hoeft klaar te maken en de ingrediënten te halen :) Niettemin hebben we al een avondje achter de rug waarin we om de beurt en door elkaar opschepten over hoe lief onze mannen wel zijn. Maar inderdaad heeft Isabelle haar prins nog niet gevonden, dus blijven we nog maar een weekje om verder te zoeken. Ook nog even alle lof voor Bas dat hij de rechterkant van onze blog zo mooi en snel bijhoudt: de foto's van het hotel staan er al op voordat wij er zelf aangekomen zijn. Misshien een poging om onze reis sneller te laten gaan ;)? Nog even hunkeren, over een week zijn we weer thuis!

woensdag 18 mei

Het was nog pikkedonker toen wij opstonden, ondanks de volle maan. Niettemin waren meer mensen op het idee gekomen om naar dolfijnen te zoeken. Heel langzaam kwam de zon op. En er waren veel dolfijnen, hele scholen, links, rechts, ver en dichterbij, onder de boot door zwemmend en prachtige driedubbele flik-flaks met een schroef makend, op hun rug zwemmend, heel erg leuk om te zien, moeilijker om op de foto te krijgen maar het is ons toch gelukt.
Daarna hebben Isabelle en ik gesnorkeld. Vorige keer, bij Lembongan Island ten zuiden van Bali, hebben wij gesnorkeld bij prachtige velden veelkleurig koraal, maar hebben toen niet veel vissen gezien. Hier was het koraal niet heel bijzonder, vrij grijs allemaal, maar wij zwommen door hele scholen vissen, echt heel veel soorten, hebben enorme paarse zeesterren gezien, heel erg leuk. Helaas hebben wij geen onderwatercamera, dus jullie kunnen er niet van meegenieten.
Het was weer een heel leuke dag. Morgen mogen wij uitslapen, wij gaan morgen pas om 9uur weg naar onze volgende bestemming Ubud, midden op Bali.

dinsdag 17 mei

Ons hotel bestaat uit 8 huisjes, en is erg leuk ingericht. Elk huisje is een beetje anders. De steunpalen zijn bewerkt tot een draak, dolfijn, en een echtpaar. De 'open air' badkamers zijn ook heel grappig: met een tuintje en bloemen, een wastafel, wc en een huisje heeft ook een grappig bad ingelegd met mozaiek. Rose heeft een enorme fonteinschelp als wastafel, Jacqueline en Inge hebben een enorme witte vogel (soort ooievaar) als douche en Isabelle en ik hebben een kikker-douche die op een hoop stenen zit.
Wij hadden zin in een rustig dagje, luieren bij de zee en het zwembad, en lekker laten masseren. Nou ja, lekker, het was geen pitjiten maar geneeskrachtige massage. Ik heb mij daar natuurlijk niet aan gewaagd. 's Middags begon het enorm te hozen, Rose en ik werden tot op onze botten nat (wij waren schelpen aan het zoeken). Dat weerhield de twee oudsten er niet van om naar een groenten-en-fruit marktje te gaan, en heerlijke vruchten zoals Sursak, mangistan en verse klapper, en natuurlijk bananen en ananas te kopen. Smullen maar weer!
's Avonds gingen de twee oudsten naar een volle-maan-feest in een hindu-tempel. Zij kregen een sarong te leen van onze gastvrouw. Het was heel druk, en zij werden zo 'gewijd' met steeds weer kwasten wijwater dat zij nog natter werden dan wij van de hoosbui 's middags.
Vroeg naar bed want weer om half 5 's morgens op - dolfijnen spotten.

maandag 16 mei: naar Bali

Vandaag zit ons avontuur op Java er al weer op. De tijd gaat veel te snel. En als wij aankomen op Bali moet de klok een uur vooruit: nog weer een uur minder te besteden in dit mooie land.
Om 5 uur op, koffers inpakken, ontbijten en naar het vliegveld. De vrouw van Hery is nog eerder opgestaan dan wij: zij stond al om 4 uur lekker hapjes voor ons te bakken: voor elk twee verschillende 'oleh oleh'. (Dit is geen Spaans maar betekent cadeautjes/snoepjes.)
Op het vliegveld een enorme ondoordringbare chaos van mensen. Gelukkig weet Hery een kruier voor ons te regelen die ons door de mensenmassa heen weet te loodsen. Hery is echt goud waard, wij zullen hem missen op Bali!
Wij zitten op rij 6 in het vliegtuig, en Inge zit blij uit een raampje te filmen.
Op Bali valt op dat alles veel meer Westers aandoet. Mooiere winkels, niet overal kris-kras eetstalletjes, minder chaotisch verkeer, schoner, alles meer geordend. Niet westers: na elke 20 meter een kleiner of groter Hindu-tempelcomplex, heel druk bewerkt.
Misschien mooier en schoner, maar ik krjg al meteen een beetje heimwee naar Java.
Onderweg gestopt bij een kampung waar veel soorten koffie, thee en cacao en specerijen worden geteeld en voor verkoop gereed worden gemaakt. Wel heel kleinschalig, maar op een prachtig plekje, een oase van rust aan de doorgaande weg naar Lovina. Een oude vrouw zit koffiebonen te branden, er staan grote platte schalen met allerlei specerijen, en er zijn loeaks. Dat zijn nachtdieren, die 's nachts de rijpe rode koffie'bonen'/vruchtjes van de koffieplanten eten. Zij worden tegen de ochtend naar hun dagverblijf gelokt waar zij lekker gaan slapen en de pitten van de koffievruchtjes uitpoepen. Die worden verzameld en geroosterd (nee, niet eerst afgewassen natuurlijk) en hier komt de meest heerlijke koffie van die ik ooit heb gedronken. Wij hebben een loeak gefotografeerd die even wakker werd in het besef dat hij een soort hofleverancier is.
Na een tocht steeds hoger de bergen op kwamen wij bij een botanische tuin / kebon raya, waar wij heerlijk - maar te kort naar mijn zin - hebben gewandeld. Let op de kleine mensen rond de grote boom op de foto! Daarna door naar seribu (1000) dreams, ons kleinschalige hotel even buiten Lovina, tussen de rijstvelden en direct aan zee gelegen. Een heel romantisch plekje! Wij missen onze mannen hier des te meer. Gelukkig roept de gecko (soort salamander) ons meteen toe dat wij niet gek moeten doen en gewoon moeten genieten. Isabelle en ik zijn meteen op het strandje schelpen gaan zoeken en hebben kleine cauri's en moneta's gevonden voor Bas.
Heerlijk gegeten bij ondergaande zon met romantisch hard-werkende vissers in hun bootjes in de maneschijn, en zijn toen lekker gaan slapen. Slamat tidoer!

zondag 15 mei naar Parangtritis

Gisteren een beetje en teleurstellende dag: vandaag een dubbel-en-dwarse superdag!
Eerst naar de kraton van Yogyakarta: véél mooier dan die van Solo. Wel spijkers erin, maar alles veel leuker en mooier. Wij kunnen niet alle foto's van de kraton opladen, daarom heb ik er twee bijzondere uitgelicht. De eerste: geen vogelkooi maar een soort box voor de jonge sultan. In die kooi werden allerlei voorwerpen gelegd en het voorwerp dat het kind het eerste pakte zou bepalend zijn voor het verloop van zijn leven.
De tweede: een beeldenpaar van een man en vrouw, die je hier overal ziet. Het heet: loro blonyo. Het verhaal daarachter is dat in vroeger tijd (van sultan Hamenko Buono 3; nu is het no 10) er een berg met kalk werd afgegraven. Elk jaar moest er een man en vrouw worden geofferd om het jaar gunstig te laten zijn. Dat vond men op een gegeven moment toch te gek, en de volgende sultan (of juist die no. 3, dat is mij niet duidelijk) heeft toen beslist dat er elk jaar een mensenpaar van kleefrijst gemaakt moest worden om te offeren. Deze beelden verwijzen dus naar dit verhaal.
Na de kraton zijn wij naar de Prambanan - een hindu tempelcomplex - gegaan. Het was er verschrikkelijk druk; allemaal Indonesiërs. Wij hadden weer veel bekijks. Jonge dansers waren daar aan het oefenen (zie foto).
Vervolgens via allerlei landweggetjes naar het strand van Parangtritis. Onderweg werd onder andere suikerriet geoogst. Ook daar probeer ik een foto van op te laden.
En dan her strand. Het was enorm druk: ook weer alleen Indonesiërs. Hery vertelde dat het merendeel uit Jakarta komt. Zij reizen er twee dagen over om hier te komen, dan een volle dag Parangtritis, en dan weer twee dagen terug. Zij hebben op dit moment 5 dagen vrij (incl. weekend). Ze gilden en joelden dat het een lieve lust was: zo amuseerden zij zich. Zwemmen is hier te gevaarlijk, je kunt alleen pootjebaden. Zij gaan languit (gekleed natuurlijk) in het water liggen, gooien met modder naar elkaar, en staan vooral in dikke rijen achter elkaar naar de zee te lachen en zwaaien. Heel grappig om mee te maken. Wij moesten ons een kwartier door de mensenmassa heenwerken en hadden toen het strand voor ons alleen. Zo her en der nog een hengelaar, maar verder alleen kleine zeemeeuwen en wij. Het was echt heerlijk aan het strand. Je kunt er - in het drukke gedeelte - paardrijden, in een paardenwagentje zitten en je rond laten rijden, en op een quad rondscheuren. Wij ontdekten twee heel kleine quadrijders: zij hadden er flink de vaart in maar stopten even voor ons.
Toen nog weer een keer heerlijk gegeten. In het hotel vliegt vandaag een vliegende hond rond. Wij hebben een foto kunnen maken toen hij een blaadje groen aan het oppeuzelen was.
Nu de koffers zo'n beetje inpakken, want morgen om 6 uur ontbijten en om half 7 naar de luchthaven voor onze vlucht naar Bali. Ons avontuur op Java zit er alweer op helaas!!! Ik hoop dat Bali ook zo interessant is.

zaterdag 14 mei - De kraton van Solo

Vanochtend weer fris uit de veren en na een heerlijk en uitgebreid warm ontbijt richting Solo/Surakarta, waar de mooiste kraton van Indonesië schijnt te zijn. Het bijzondere is dat alle verbindingen van hout zijn. Er is geen spijker gebruikt.
Je komt eerst in een soort 'openbare' ontvangsthal (zonder muren, gewoon een dak op pilaren) met een marmeren vloer. Die vloer was lelijk gevlekt door vroegere lava-stromen. De gids vertelde dat de kroonluchters uit Nederland kwamen. Daar nestelen vogeltjes in, heel schattig. Een gamelan-orkest voor de sfeer in een van de hoeken.
Vandaaruit verder lopend, weg van de ingang, moesten wij onze schoenen uitdoen en blootsvoets verder gaan. Lekker koel aan de voeten. In dat gedeelte mogen geen foto's worden gemaakt. De gids vertelde dat in die ruimte onder meer de huwelijksceremonie van de vorst en de prinsen werd gehouden. Zo'n ceremonie duurt verschillende dagen; daarna mag het bruidspaar het bed in dat daar achter baldakijnen stond. Zag er een beetje stoffig en volstrekt onromantisch uit.
Langs de zijkanten, waar wij wel weer mochten lopen (in het midden mochten wij niet komen) staan allelei vitrinekasten met geschenken aan de sultan van over de hele wereld, zoals krissen en zwaarden, piepklein gouden muntgeld, Murano-glas uit Italië, zilveren theeserviezen, en heel kleine miniatuur-poppenhuismeubeltjes van zilver en emaille die de sultan van koningin Juliana heeft gekregen. Het leukste dat ik daar zag was een peniskoker met een slot eraan, waar de vrouw de sleutel van heeft. Heel grappig. Kuisheidsgordels voor de vrouwen zijn er natuurlijk ook, maar ik wist niet dat er ook kuisheidsgordels voor mannen bestaan. Weer wat geleerd.
In weer een andere ruimte staan voorwerpen die ik mooier vind, zoals een paar mooie vazen, gebrandschilderde ramen (uit Nederland) en een kunstig bewerkte slagtand van een olifant met het Ramayana-epos er op uitgebeeld.
Ook werd ons de deur getoond waar koningin Beatrix ooit achter heeft gelogeerd. Wij mochten niet in de kamer zelf kijken. De sultan en zijn familie woont in het complex naast het openbare gedeelte. In een van de zijvleugels staan ook allerlei oude koetsen. Eerlijk gezegd viel het meeste ons een beetje tegen, verwend als wij zijn.

Toen naar een fabriek waar uit suikerriet suiker wordt gemaakt. Dat proces neemt dagen in beslag. Je kunt die suiker ook gewoon zelf uit het riet zuigen en kauwen: veel sneller! In de fabriek veel lawaaierige machines waar het smeer langs druipt, veel stoom, bloedheet en alles erg vies. Machines uit Hengelo.
In een grote bak die er ook niet al te schoon uitzag werd schuimend water gespoten dat na nog enkele bewerkingsprocessen suiker schijnt te worden. Dat hebben wij echter niet kunnen zien omdat er machines kapot waren. Gelukkig was er een monteur bezig om dat op te lossen (zie foto).
Door al dat lawaai had iedereen hoofdpijn (de werkers daar hadden geen van allen gehoorbeschermers) en daarom zijn we maar naar ons hotel terug gegaan. Morgen gaan we dan eerst naar de Prambanan, en daarna naar Parangtritis (duinen en strand). Yogya is extra druk omdat iedereen 5 dagen vrij heeft (zaterdag t/m dinsdag). We hebben dus 's middags lekker gerelaxed en zijn het hotel niet meer uitgeweest.